ترکیه 1299
افغانستان 1747
عمان 1741
عراق 1932
پاکستان 1947
آذربایجان 1991
ترکمنستان 1991
ارمنستان 1991
۲۶۰ میلادی: یکی از امپراتوران روم به نام پوستموس دولت مستقلی در نواحی گل و هیسپانیا و ژرمانیا و بریتانیا شکل میدهد. نام این دولت مستعجل دولت گالیک است.
۲۷۴: دولت گالیک توسط امپراتوری روم منقرض شده و سرزمین گل دوباره به دست روم اداره میشود.
۲۹۷: دولت روم به برخی از اقوام فرانک اجازه استقرار در دلتای رود راین را میدهد.
۴۲۶: پس از ضعف دولت روم و فتح آن به دست اقوام وحشی اقوام فرانک در منطقه گل دولتی تاسیس میکنند. موسس این دولت کلودیو نام دارد.
۴۴۸: مرگ کلودیو و جانشینی مٍرُوٍش
۴۵۱: دولت فرانکها در نبردی برای جلوگیری از پیشروی اقوام وحشی به سمت غرب اروپا شرکت میکند.
۴۵۷: مرگ مروش و سلطنت فرزندش شیلدریک
۴۶۵: مرگ شیلدریک و سلطنت کلوویس
۵۰۷: کلوویس با فتح گالیا آکویتانیا بخشهای وسیعی از فرانسه امروزی را ضمیمه سلطنت خود میکند. (بعضا او را موسس نخستین فرانسه میدانند.)
۵۱۱: مرگ کلوویس. قلمروش میان چهار پسرش (شیلدبرت کلوتار کلودومر تئودوریک) تقسیم میشود.
۵۲۴: در نبرد با پادشاه بورگوندی چهارفرزند کلوویس پیروز میشوند. کلودومر در جنگ کشته میشود و کلوتار با کشتن دو تن از فرزندان برادرش سرزمین او را تصاحب میکند.
۵۵۵: با مرگ نوه تئودوریک قلمرو او هم به کلوتار میرسد.
۵۵۸: با مرگ شیلدبرت قلمرو او هم به کلوتار میرسد و کلوتار مجددا قلمرو پدرش را متحد میکند.
۵۶۱: با مرگ کلوتار قلمرو فرانکها دوباره بین چهار پسر او تقسیم میشود: ساریبرت گونتام سیژبرت و شیلپریک.
۵۶۷: شاریبرت بدون وارث میمیرد. قلمروش میان برادرانش تقسیم میشود.
۵۷۵: با مرگ سیژبرت قلمروش به فرزندش شیلدبرت دوم میرسد.
۵۸۴: شیلپریک پیش از تولد فرزندش کلوتار دوم ترور شده و میمیرد. همسرش فردگوند نائب السلطنه میشود.
۵۹۲: با مرگ گونترام قلمرو او به برادرزاده اش شیلدبرت دوم میرسد که در ضمن فرزندخوانده او هم هست.
۵۹۳: با مرگ فردگوند کلوتار دوم در خردسالی پادشاه قلمرو پدرش میشود.
۵۹۵: با مرگ شیلدبرت دوم سرزمینهای او به دو پسرش میرسد: اوسترازیا به تئودوبرت دوم و بورگوندی به تئودوریک دوم
۶۱۲: با ترور و قتل تئودوبرت دوم قلمرو او یعنی اوسترازیا هم به برادرش تئودوریک دوم میرسد.
۶۱۳: با مرگ تئودوریک دوم فرزند نامشروعش سیژبرت دوم قلمرو او را به میراث میبرد اما کلوتار دوم او را اعدام کرده و مجددا پادشاهی فرانکها را متحد میکند.
۶۲۳: کلوتار دوم اوسترازیا را با استقلال کامل به فرزندش داگوبرت میبخشد.
۶۲۹: مرگ کلوتار دوم. بنا به توافق داگوبرت سرزمین آکویتین را به برادرش شاریبرت دوم بخشیده و مالک باقی سرزمینهای فرانکها میشود.
۶۳۲: شاریبرت دوم در توطئه ای که توسط برادرش داگوبرت طراحی شده کشته شده و سلطنتش به فرزند خردسالش شیلپریک میرسد. اما داگوبرت شیلپریک را نیز کشته و مجددا مملکت فرانکهارا متحد میکند.
۶۳۹: مرگ داگوبرت. پس از مرگ او فرزندانش حکومتهای ضعیف و فرمایشی دارند.
۶۷۶: تئودوریک سوم مجددا سرزمین فرانکها را تحت سلطنت واحدی قرار میدهد.
۶۹۱: مرگ تئودوریک سوم و حکومت فرزندش کلوویس چهارم
۶۹۵: مرگ کلوویس چهارم و حکومت برادرش شیلدبرت سوم
۷۱۱: مرگ شیلدبرت سوم و سلطنت فرزندش داگوبرت سوم
۷۱۵: مرگ داگوبرت سوم و سلطنت شیلپریک دوم
۷۲۱: مرگ شیلپریک دوم و سلطنت تئودریک چهارم
۷۳۲: یک اشرافی فرانک به نام شارل مارتل که مدیر دربار نیز هست در نبرد پواتیه مانع از پیشروی اعراب مسلمان به سمت شمال فرانسه میشود.
۷۳۷: مرگ تئودوریک چهارم. شارل مارتل فاتح میدان جنگ با اعراب اینک از ادامه سلسله موراونژی ممانعت به عمل آورده و خود قبای سلطنت را به تن میکند.
۷۴۳: بعد از دوره ای ناآرامی پپن کوتاه قد فرزند شارل مارتل یکی از اعضای سلسله موراونژی را مجددا به سلطنت فرانکها مینشاند.
۷۵۱: سرانجام پپن کوتاه قد با عزل شیلدریک سوم سلسله موراونژی را منقرض کرده و سلسله کارولنژی را تاسیس میکند.
۷۶۸: مرگ پپن. بعد از مرگش دو فرزندش شارلمانی و کارلومان سلطنتش را تقسیم میکنند.
۷۷۱: مرگ کارلومان. شارلمانی پادشاه کل سرزمین فرانکها میشود.
۷۷۴: شارلمانی با فتح لومبارد پادشاه آن ناحیه نیز میشود.
۸۰۰: شارلمانی تحت عنوان امپراتور آگوستوس توسط پاپ لئو سوم تاجگذاری میکند.
۸۱۱: شارلمانی طی معاهده هایلیگن مرز بین دانمارک و قلمرو فرانکها را ثابت میکند.
۸۱۴: مرگ شارلمانی. تنها فرزند مشروع او لویی پرهیزگار امپراتور فرانکها میشود.
۸۴۰: پس از مرگ لویی پرهیزگار امپراتوری فرانک محل نزاع وارثین قرار میگیرد.
۸۴۳: سرانجام پس از سه سال منازعه طی قرارداد وردون امپراتوری به سه کشور تقسیم میشود: فرانسیای تحت سلطنت شارل بالد فرانسیای میانی تحت سلطنت لوته و فرانسیای شرقی تحت سلطنت شارل ژرمن. این تقسیم مبنای پیدایش کشورهای فرانسه و آلمان در آینده میشود.
۸۷۵: شارل دوم (شارل بالد یا شارل طاس) تحت عنوان امپراتور روم مقدس و به دست پاپ جان هشتم تاجگذاری میکند.
۸۷۶: شارل دوم برای تصاحب سرزمینهای برادر درگذشته اش در فرانسیای شرقی به آن سمت لشکر میکشد اما شکست سختی از وارث فرانسیای شرقی خورده و به شمال ایتالیا میگریزد.
۸۷۷: شارل دوم در شمال ایتالیا از بیماری میمیرد. فرزندش لویی دوم پادشاه فرانسیای غربی میشود.
۸۷۹: لویی دوم بر اثر بیماری در میگذرد. فرزندانش لویی سوم و کارلمان دوم مشترکا سلطنت را به ارث میبرند.
۸۸۰: طی معاهده ای در آمیان دو برادر کشور را تقسیم میکنند.
۸۸۲: با مرگ لویی سوم کارلمان دوم پادشاه کل فرانسیای غربی میشود.
۸۸۴: با مرگ لویی سوم پسرعمویش شارل فربه از فرانسیای شرقی بر سراسر سرزمینهای فرانک حکومت میکند.
۸۸۸: با مرگ شارل فربه حکومت متحد او نیز از بین میرود. او هیچ وارثی ندارد. در فرانسه اودو به خاطر تلاشهایش در نبرد با نرمانها و اخراج آن قوم دریانورد و جنگجو به پادشاهی فرانکهای غرب میرسد. منطقه آکویتین در اختیار رانولف دوم است.
۸۹۸: مرگ اودو. شارل سوم فرزند لویی دوم پادشاه فرانکهای غرب میشود.
۹۱۱: شارل سوم با امضای قراردادی با وایکینگها به ایشان اجازه اقامت در ناحیه ای را میدهد که امروزه نرماندی خوانده میشود.
۹۲۲: شارل سوم در یک شورش اشراف از مقام خود عزل شده و به جای او روبر برادر اودو بر تخت مینشیند.
۹۲۳: رودولف دوک بورگوندی در طی نبردی با روبر او را کشته و شارل را نیز به اسارت میگیرد. سپس توسط شورای اشراف به مقام پادشاهی فرانسه انتخاب میشود.
۹۳۶: با مرگ رودولف حکومت فرانکها به فرزند شارل سوم یعنی لویی چهارم میرسد.
۹۵۴: مرگ لویی چهارم و حکومت فرزندش لوته
۹۸۶: مرگ لوته و حکومت فرزندش لویی پنجم
۹۸۷: مرگ لویی پنجم بدون به جا گذاشتن وارث. اشراف فرانک یکی از نجبای قوم به نام هیو کاپت را به پادشاهی فرانسه انتخاب میکنند و به این ترتیب سلسله کارولنژی منقرض شده و سلسله کاپتی تاسیس میشود.
۹۹۶: مرگ هیوکاپت و سلطنت فرزندش روبر دوم
۱۰۰۴: روبر دوم دوک نشین بورگوندی را نیز به قلمرو فرانسه ضمیمه میکند.
۱۰۳۱: روبر دوم در جنگی خانگی علیه فرزندانش کشته میشود. فرزند دومش هانری به سلطنت رسیده اما برادرش روبر روبرو میشود و درگیری داخلی ادامه پیدا میکند.
۱۰۳۲: هانری سرانجام با بخشیدن بورگوندی به برادرش روبر به جنگ داخلی خاتمه میدهد.
۱۰۶۰: مرگ هانری. حکومت به فرزند صغیرش فیلیپ میرسد. همسر هانری به نام آن اهل کی یف موقتا نائب السلطنه میشود.
۱۰۶۶: فیلیپ رسما امور مملکت را به عهده میگیرد.
۱۰۹۵: آغاز جنگ اول صلیبی
۱۰۹۹: فتح اورشلیم توسط فرانکها و پایان جنگ اول صلیبی
۱۱۰۸: مرگ فیلیپ و سلطنت فرزندش لویی ششم
۱۱۳۱: لویی هفتم به عنوان ولیعهد تاجگذاری میکند.
۱۱۳۷: لویی هفتم با النور دوشس آکویتین ازدواج کرده و دوک آکویتین میشود. در همان سال با مرگ لویی ششم لویی هفتم به سلطنت فرانسه میرسد.
۱۱۴۷: آغاز جنگ صلیبی دوم با مشارکت النور همسر لویی هفتم
۱۱۴۹: پایان جنگ صلیبی دوم
۱۱۵۲: ازدواج النور با لویی هفتم فسخ میشود.
۱۱۸۰: مرگ لویی هفتم و سلطنت فیلیپ دوم
۱۱۸۷: آغاز جنگ صلیبی سوم و فتح اورشلیم به دست مسلمانان
۱۱۹۲: پایان جنگ صلیبی سوم
۱۲۰۲: آغاز جنگ صلیبی چهارم
۱۲۰۴: پایان جنگ صلیبی چهارم
۱۲۱۴: پیروزی فرانسه بر نیروهای انگلیسی و فلاندر در شمال اروپا
۱۲۱۷: آغاز جنگ صلیبی چهارم
۱۲۲۱: پایان جنگ صلیبی چهارم
۱۲۲۳: مرگ فیلیپ دوم و سلطنت فرزندش لویی هشتم
۱۲۲۶: مرگ لویی هشتم و سلطنت فرزندش لویی نهم
۱۲۲۸: آغاز جنگ صلیبی ششم
۱۲۲۹: پایان جنگ صلیبی ششم
۱۲۴۱: لویی نهم شهر پواتیه را به برادرش بخشید. این در حالی است که ایزابلا از آنگولم مدعی آن شهر برای فرزند خودش است.
۱۲۴۲: هنری سوم پادشاه انگلستان برای دفاع از ادعای ایزابلا به فرانسه لشکر میکشد. نبرد سنتونژ با پیروزی فرانسه پایان میپذیرد.
۱۲۴۸: آغاز جنگ صلیبی هفتم
۱۲۵۴: پایان جنگ صلیبی هفتم
۱۲۷۰: مرگ لویی نهم و سلطنت فرزندش فیلیپ سوم. او پیش از مرگ جنگ صلیبی هشتم را سازماندهی میکند.
۱۲۷۱: آغاز جنگ صلیبی نهم
۱۲۷۲: پایان جنگ صلیبی نهم
۱۲۸۵: مرگ فیلیپ سوم و سلطنت فرزندش فیلیپ چهارم
۱۲۹۷: پاپ بونیفاس هشتم فیلیپ چهارم را قدیس مینامد. او تنها شاه تاریخ فرانسه است که به عنوان قدیس شناخته شده است.
۱۳۱۴: مرگ فیلیپ چهارم و سلطنت فرزندش لویی دهم
۱۳۱۶: مرگ لویی دهم و سلطنت پنج روزه فرزند نوزادش ژان. پس از مرگ زودرس ژان عموی او و برادر لویی پنجم تحت عنوان فیلیپ پنجم به سلطنت میرسد.
۱۳۲۰: جنگ صلیبی شبان: پس از ادعای یک شبان مبنی بر الهام روح القدس به او برای جنگ با مسلمانان اندلس تعداد زیادی از مسیحیان فرانسه از فیلیپ درخواست کردند رهبری جنگ را به عهده بگیرد. اما فیلیپ حتی حاضر به ملاقات با آنان هم نشد. بنابراین شورشی علیه او در بخشهای مختلف فرانسه درگرفت. شورش که به تدریج به جریان کشتار یهودیان بدل شده بود از فرانسه وارد قلمرو مسیحیان اسپانیا شده و توسط دولت مسیحی همانجا نیز سرکوب شد.
۱۳۲۲: مرگ فیلیپ پنجم و سلطنت برادرش شارل چهارم
۱۳۲۳: شورش اقوام فلاندر علیه دولت فرانسه
۱۳۲۶: پایان شورش فلاندرها
۱۳۲۸: مرگ شارل چهارم بدون فرزند مذکر. پایان سلسله کاپت و آغاز سلسله والوا: فیلیپ ششم فرزند کنت شارل والوا به سلطنت برگزیده میشود.
۱۳۳۷: آغاز جنگهای صدساله میان انگلیس و فرانسه: خاندان پلانتاژنه (پلانتیجنت) مدعی سلطنت انگلیس و فرانسه (توامان) هستند اما خاندان والوا عملا سلطنت فرانسه را در دست دارند. دولت انگلیس به نفع خاندان پلانتاژنه وارد جنگ میشود.
۱۳۵۰: مرگ فیلیپ ششم و سلطنت فرزندش ژان دوم
۱۳۵۶: اسارت ژان دوم به دست ارتش انگلیس
۱۳۶۰: قرار آزادی ژان دوم در ازای سه هزار کرون و گرو نهادن فرزندش لویی: دولت انگلیس پس از معاهده با ژان به او اجازه بازگشت به فرانسه را میدهد.
۱۳۶۳: با فرار لویی از گرو انگلستان و عدم موفقیت ژان دوم در تعهداتش به انگلستان او خود را بر اساس اصول جوانمردی و راستی دوباره تحویل دولت انگلستان میکند. در لندن از او استقبال میشود.
۱۳۶۴: درگذشت ژان دوم و سلطنت فرزندش شارل پنجم
۱۳۷۲: جنگ دریایی علیه انگلستان
۱۳۸۰: مرگ شارل پنجم و سلطنت فرزندش شارل ششم
۱۳۹۶: تلاش شارل ششم برای صلح با انگلستان
۱۴۱۹: جنگ فرانسه بر انگلستان. سقوط پاریس به دست دوک نشین بورگوندی که متحد انگلستان است.
۱۴۲۲: مرگ شارل ششم و سلطنت فرزندش شارل هفتم
۱۴۲۴: ژان دارک مدعی مکاشفات الهی میشود.
۱۴۲۹: ژان دارک محاصره اورلئان را میشکند.
۱۴۳۰: اسارت ژان دارک به دست نیروهای انگلیسی
۱۴۳۱: اعدام ژان دارک به دست انگلیسی ها
۱۴۳۶: فرانسه مجددا پاریس را آزاد میکند.
۱۴۶۱: مرگ شارل هفتم و سلطنت فرزندش لویی یازدهم
۱۴۷۵: قرار داد پیکینی میان فرانسه و انگلستان: پایان جنگهای صدساله
۱۴۸۳: مرگ لویی یازدهم و سلطنت فرزندش شارل هشتم
۱۴۹۸: مرگ شارل هشتم بدون وارث. پسرعموی پدرش دوک اورلئان به نام لویی دوازدهم پادشاه فرانسه میشود. (خاندان والوا شاخه اورلئان)
۱۴۹۹: آغاز جنگ ایتالیا میان دو ائتلاف جمهوری ونیز سویس و فرانسه و اسپانیا علیه دوک نشین میلان
۱۵۰۱: جنگ میان فرانسه و اسپانیا بر سر متصرفات جنگ ایتالیا
۱۵۰۴: پایان جنگ با پیروزی اسپانیا
۱۵۱۵: مرگ لویی دوازدهم بدون جانشین مذکر. فرزند پسرعمویش و درعین حال دامادش فرانسیس اول به سلطنت میرسد. (سلسله والوا شاخه آنگولم)
۱۵۲۴: جیووانی دا فراتزانو در قاره جدید نیوفوندلند و نیوآنگولم (نیویورک فعلی) را قسمتی از متعلقات تاج و تخت فرانسه اعلام میکند.
۱۵۲۷: نخستین بار کشتیهای فرانسوی به قصد ارتباط با شرق دور وارد آبهای اقیانوس هند میشوند.
۱۵۲۹: رسیدن ناوگان فرانسه به سوماترا (اندونزی فعلی)
۱۵۳۰: فرانسین زبان فرانسه را به عنوان زبان ملی کشور فرانسه اعلام میکند.
۱۵۳۱: یک پایگاه تجاری در برزیل فعلی توسط فرانسویان ساخته میشود.
۱۵۳۳: ارسال نخستین سفیر فرانسه به دربار پادشاهی مراکش (مغرب)
۱۵۳۴: فرانسیس یک هیئت اکتشافی به کبک در شرق کانادای فعلی میفرستد. در همین سال ژان کالون با انتشار کتاب بنیادهای دین مسیحی اصلاح مذهبی را در فرانسه آغاز میکند.
۱۵۳۶: پیمان ائتلاف میان فرانسه و عثمانی (نخستین پیمان ائتلاف میان یک کشور مسیحی و غیرمسیحی) با این پیمان در اروپا به عنوان یک رسوایی برخورد شد اما فرانسیس به تعهدات فرانسه پایبند بود.
۱۵۳۹: آغاز تعلیم زبان عربی در کالج سلطنتی فرانسه. درهمین سال طی فرمانی رسمی فرانسیس زبان لاتین را از مکاتبات رسمی حذف و زبان فرانسه را زبان اداری و رسمی فرانسه اعلام میکند.
۱۵۴۷: مرگ فرانسیس و سلطنت فرزندش هانری دوم
۱۵۵۱: آغاز جنگ ایتالیا: فرانسه و عثمانی علیه انگلستان اسپانیا و امپراتوری روم مقدس
۱۵۵۸: جنگ دریایی میان عثمانی و اسپانیا
۱۵۵۹: پایان جنگ ایتالیا با امضای معاهده صلح میان فرانسه انگلستان و اسپانیا. مرگ هانری دوم و سلطنت فرزند پانزده ساله اش فرانسیس دوم
۱۵۶۰: مرگ فرانسیس دوم و سلطنت برادرش شارل نهم در ده سالگی. مادرش کاترین د مدیچی نیابت سلطنت را به عهده دارد.
۱۵۶۲: آغاز جنگهای مذهبی اروپا میان کاتولیکها و پروتستانها (فرانسه در جانب کاتولیکها میجنگد)
۱۵۷۳: با مرگ پادشاه سرزمین مشترک المنافع لهستان و لیتوانی اشراف لهستانی آن سرزمین هانری سوم برادر شارل نهم را به سلطنت کشورشان انتخاب میکنند. مشروط بر اینکه مدعی موروثی بودن نباشد و اجازه دهد شاه بعدی نیز توسط اشراف انتخاب شود. اما اشراف لیتوانیایی این انتخاب را به رسمیت نمیشناسند.
۱۵۷۴: مرگ شارل نهم.
۱۵۷۵: هانری سوم شاه لهستان اینکه به عنوان شاه فرانسه نیز برگزیده میشود.
۱۵۷۷: هانری سوم به درخواست سلطان الملک پادشاه مغرب گیوم برار را به عنوان نخستین کنسول اروپایی در دربار مغرب منصوب میکند.
۱۵۸۹: یک متعصب مذهبی دومینیکن هانری سوم را به قتل میرساند. او فرزندی ندارد و به این ترتیب سلسله والوا منقرض میشود. هانری چهارم از سلسله کاپت (کاپه) و از خاندان بوربون به پادشاهی فرانسه میرسد. وی از سال ۱۵۷۲ پادشاهی ناواره در اسپانیا را در دست داشت.
۱۵۹۸: پایان جنگهای مذهبی اروپا میان کاتولیکها و پروتستانها
۱۶۰۰: تاسیس کمپانی فرانسوی برای تجارت با شرق دور
۱۶۰۱: ورود سفیر عثمانی به دربار فرانسه
۱۶۰۴: امضای معاهده صلح و اعطای امتیازات به فرانسه از سوی عثمان. نگارش نخستین سفرنامه دریایی به شرق دور توسط فرانسوا مارتن دو ویتر.
۱۶۰۹: ملاقات پی یر اولیویه مالرب از چین و هند و دیدار با اکبرشاه گورکانی پادشاه هند
۱۶۱۰: قتل هانری چهارم به دست یک متعصب مذهبی. پادشاهی فرزندش لویی سیزدهم
۱۶۱۲: تاسیس مستعمره «فرانسه استوایی» در برزیل به فرمان صدراعظم ریشیلیو
۱۶۱۶: تصرف مستعمره فرانسه استوایی به دست پرتغالیها
۱۶۱۸: آغاز جنگهای سی ساله در اروپا میان کشورهای کاتولیک و پروتستان
۱۶۲۴: صدارت کاردینال ریشیلیو
۱۶۳۱: تحمیل قرارداد کاپیتولاسیون از سوی فرانسه به پادشاهی مراکش (مغرب)
۱۶۴۲: مرگ صدراعظم فرانسه کاردینال ریشیلیو
۱۶۴۳: مرگ لویی سیزدهم و سلطنت فرزندش لویی چهاردهم (پادشاه خورشید) در سن پنج سالگی. مادرش آن اهل اتریش نائب السلطنه میشود.
۱۶۴۸: صلح وستفالیا و پایان جنگهای سی ساله
۱۶۶۱: لویی چهاردهم عملا سلطنت را به دست میگیرد. بحران خزانه داری فرانسه
۱۶۶۵: آغاز اصلاحات اقتصادی فرانسه توسط لویی چهاردهم
۱۶۶۹: ارسال هیئت سفارت عثمانی به فرانسه برای احیای روابط عثمانی-فرانسه: معرفی قهوه به فرانسه
۱۶۷۳: کشف رود میسیسیپی در امریکا توسط فرانسویان
۱۶۸۱: تشکیل مجلس روحانیان به دستور لویی چهاردهم به منظور نظارت بر تشکیلات کاتولیک
۱۶۸۲: کاوالیه دولاسال با کشف خلیج مکزیک به عنوان انتهای رود میسیسیپی نام سراسر منطقه این رود را تا خلیج مکزیک به افتخار لویی چهاردهم لوییزیان مینامد. در همین سال پادشاه مغرب (مراکش) به هیئت فرانسوی اجازه تاسیس بنیادهای دیپلماتیک و تجاری در خاک مغرب را میدهد.
۱۶۸۳: جنگ فرانسه علیه اسپانیا برای بازپس گیری سرزمینهای سابق
۱۶۸۴: ورود نخستین سفیر سیام (تایلند) به فرانسه. شکست اسپانیا از فرانسه
۱۶۸۵: ارسال سفیر فرانسه به دربار سیام (تایلند) و نیز ارسال هیئت تبلیغ یسوعی متشکل از پنج ریاضیدان به دربار امپراتوری چین
۱۶۸۶: ورود سفیر سیام (تایلند) به دربار لویی چهاردهم
۱۶۸۷: ارسال دومین هیئت دیپلماتیک فرانسوی به سیام (تایلند)
۱۶۸۸: نبرد جامعه آوگزبورگ (جنگ نه ساله) میان فرانسه از یک سو و هلند انگلستان اسپانیا سوئد اسکاتلند و امپراتوری روم مقدس از سوی دیگر
۱۶۸۹: تحت تاثیر سفارت عثمانی نخستین کافی شاپ در پاریس تاسیس میشود. دستار و لباسهای شرقی هم برای مدتی در محافل بالای فرانسه مد میشود.
۱۶۹۷: قرارداد ریزویک و پایان جنگ نه ساله
۱۶۹۹: ورود سفیر مراکش به دربار لویی چهاردهم
۱۷۰۱: آغاز جنگهای جانشینی اسپانیا با حضور فرانسه علیه بریتانیا هلند و پروس
۱۷۱۳: معاهده اوترخت
۱۷۱۴: معاهده راشتات و پایان جنگهای جانشین اسپانیا
۱۷۱۵: محمد رضا بیگ سفیر ایران صفوی به دربار لویی چهاردهم میرود. مرگ لویی چهاردهم پس از هفتاد و دو سال سلطنت! جانشینی فرزندش لویی پانزدهم در سن پنج سالگی. یکی از خویشانش به عنوان فیلیپ اهل اورلئان نائب السلطنه میشود.
۱۷۴۳: ورود فرانسه به جنگ جانشینی اتریش. با مرگ صدراعظم فرانسه شاه شخصا امور را به دست میگیرد.
۱۷۴۸: پایان جنگ جانشینی اتریش با معاهده اکس لاشاپل. فرانسه تمام متصرفاتش را به اتریش پس میدهد. در اثر این معاهده نخستین اعتراضات عمومی در فرانسه آشکار میشود. جزواتی علیه شخص پادشاه منتشر میشود.
۱۷۵۶: آغاز جنگهای هفت ساله میان قدرتهای بزرگ استعمارگر.
۱۷۵۷: ترور ناموفق لویی پانزدهم توسط یک فرد ناراضی به نام دامیان.
۱۷۶۳: فرانسه در پایان جنگ های هفتساله با معاهده پاریس تمام متصرفاتش در هند کانادا و حوالی رود میسیسیپی را به انگلستان تسلیم میکند.
۱۷۷۱: با اوج گیری نارضایتی عمومی شاه اصلاحاتی را آغاز میکند.
۱۷۷۴: مرگ لویی پانزدهم بر اثر آبله. سلطنت فرزندش لویی شانزدهم.
|
نام کشور |
امریکا |
|
نام رسمی |
ایالات متحده امریکا |
|
پایتخت |
واشینگتون |
|
تأسیس کشور |
4/7/1776: استقلال از انگلستان (در 1783 توسط انگلستان به رسمیت شناخته شد.) |
|
استقلال |
4/7/1776: استقلال از انگلستان |
|
تأسیس نظام سیاسی |
4/3/1789: اجرای قانون اساسی |
|
نوع نظام سیاسی |
جمهوری فدرال، دو حزبی، ریاستی، سکولار |
|
رئیس کشور (دوره ریاست/تعداد دوره) |
رئیس جمهور (رأی غیرمستقیم، حداکثر 2 دوره 4 ساله) |
|
رئیس دولت (دوره ریاست/ تعداد دوره) |
رئیس جمهور (رأی غیرمستقیم، حداکثر 2 دوره 4 ساله) |
|
قانون اساسی |
17/9/1787: تصویب؛ 4/3/1789: آغاز اجرا |
|
تقسیمات کشوری |
50 ایالت، یک ناحیه فدرال، 14 سرزمین وابسته |
|
قوة مجریه |
انتصاب رئیس جمهور و تأیید سنا |
|
قوة مقننه |
دو مجلس قانونگذاری: سنا (6 سال)، مجلس نمایندگان (2 سال) |
|
قوة قضاییه |
دیوانعالی (9 قاضی که توسط رئیس جمهور به سنا معرفی میشوند و مادام‌العمر خدمت میکنند)، دادگاه فرجام ایالات متحده، دادگاه‌های ناحیه فدرال، دادگاه‌های ایالتی و شهری |
|
نام کشور |
انگلستان |
|
نام رسمی |
پادشاهی متحده بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی |
|
پایتخت |
لندن |
|
تأسیس کشور |
قرن دهم میلادی: تشکیل پادشاهی انگلیس توسط آلفرد کبیر؛ 1284: اتحاد انگلیس و ولز، 1536: تصویب لایة اتحاد، 1707: اتحاد انگلیس و اسکاتلند (تحت نام بریتانیای کبیر)، 1808: اتحاد با ایرلند؛ 1921: جدایی ایرلند جنوبی (نام رسمی انگلستان از 1927 تعیین شد.) |
|
استقلال |
قرن دهم میلادی (اتحاد قبایل آنگلوساکسون) |
|
تأسیس نظام سیاسی |
تنها کشور جهان است که نه تاریخ دقیقی برای آغاز موجودیت سیاسی خود دارد و نه قانون اساسی مکتوب و مدونی؛ نظام سیاسی انگلستان ده قرن است که با تحول تدریجی شکل گرفته است. |
|
نوع نظام سیاسی |
پادشاهی مشروطه، پارلمانی چند حزبی و سکولار |
|
رئیس کشور (دوره ریاست/تعداد دوره) |
پادشاه (یا ملکه) انگلستان (موروثی، مادام‌العمر) |
|
رئیس دولت (دوره ریاست/ تعداد دوره) |
نخست وزیر (رهبر حزب اکثریت پارلمان با انتصاب پادشاه) |
|
قانون اساسی |
سند واحدی تحت این عنوان ندارد. |
|
تقسیمات کشوری |
هر بخش از اتحادیه، تقسیمات متنوع و خاص خود را دارد. |
|
قوة مجریه |
انتصاب توسط نخست وزیر |
|
قوة مقننه |
دو مجلس قانونگذاری: مجلس اعیان (موروثی و مادام‌العمر)، مجلس عوام (5 سال) |
|
قوة قضاییه |
یک دیوانعالی کشوری و چند دیوان عالی مربوط به هر بخش از اتحادیه |
|
نام کشور |
ایران |
|
نام رسمی |
جمهوری اسلامی ایران |
|
پایتخت |
تهران |
|
تأسیس کشور |
1501: اتحاد ولایات فلات ایران توسط پادشاهی صفوی؛ 1905: تأسیس نظام مشروطه سلطنتی؛ 1979: تشکیل جمهوری اسلامی |
|
استقلال |
1501: اتحاد ولایات فلات ایران توسط پادشاهی صفوی |
|
تأسیس نظام سیاسی |
1/4/1979: تایید نظام جمهوری اسلامی در رفراندوم عمومی |
|
نوع نظام سیاسی |
جمهوری اسلامی، ولایت فقیه |
|
رئیس کشور (دوره ریاست/تعداد دوره) |
ولی فقیه و رهبر انقلاب اسلامی (تشخیص توسط مجلس خبرگان؛ مادام‌العمر) |
|
رئیس دولت (دوره ریاست/ تعداد دوره) |
رییس جمهور (رأی مستقیم، حداکثر دو دورة 4 ساله به صورت متوالی و دوره‌های دیگر به صورت غیرمتوالی) |
|
قانون اساسی |
1/4/1979: رفراندوم عمومی؛ بازنگری در 1989 |
|
تقسیمات کشوری |
31 استان |
|
قوة مجریه |
انتصاب رییس جمهور و تایید مجلس |
|
قوة مقننه |
یک مجلس قانونگذاری: مجلس شورای اسلامی (4 سال) نکته: قوانین مجلس باید به تایید شورای نگهبان قانون اساسی (نیمی از اعضا منصوب رهبری و نیمی با تایید رهبر و مجلس) برسد. در صورت عدم توافق شورای دیگری به نام مجمع تشخیص مصلحت نظام در نظر گرفته شده که اعضای آن منصوب رهبری هستند. اعضای مجلس خبرگان نیز که رهبر را تشخیص داده و بر کار او نظارت میکنند قدرت تقنین ندارند و برای دوره‌های 8 ساله توسط آرای عمومی انتخاب میشوند. |
|
قوة قضاییه |
ریاست قوه قضاییه با انتصاب رهبری تعیین میشود؛ دادگاه‌های دیگر: دادگاه عمومی، دادگاه انقلاب، دادگاه روحانیت، دادگاه نیروهای مسلح |
|
نام کشور |
امارات متحده عربی |
|
نام رسمی |
امارات متحده عربی |
|
پایتخت |
ابوظبی |
|
تأسیس کشور |
2/12/1971 (استقلال از انگلستان و اتحاد هفت امارت) |
|
استقلال |
2/12/1971 (استقلال از نظارت انگلستان بر امور خارجه) |
|
تأسیس نظام سیاسی |
2/12/1971 (اجرای قانون اساسی) |
|
نوع نظام سیاسی |
امیرنشین فدرال، بر اساس شریعت اسلامی، برخی اختیارات به دولت فدرال و مابقی به امارت‌ها تفویض شده است. |
|
رئیس کشور (دوره ریاست/تعداد دوره) |
رئیس امارات متحده عربی (توسط شورای عالی فدرال متشکل از امیران هفت ایالت انتخاب میشود، برای دوره‌های 5 ساله نامحدود) |
|
رئیس دولت (دوره ریاست/ تعداد دوره) |
نخست وزیر (نصب توسط رئیس امارات متحده) |
|
قانون اساسی |
2/12/1971: اجرای قانون اساسی (از 1996 دائمی شده است) |
|
تقسیمات کشوری |
7 امیرنشین |
|
قوة مجریه |
منصوب رئیس امارات متحده عربی |
|
قوة مقننه |
یک مجلس قانونگذاری: مجلس اتحاد وطنی (4 سال؛ نیمی از نمایندگان منصوب امیران امارت‌ها هستند.) |
|
قوة قضاییه |
اتحادیة دیوانعالی (قضات، منصوب رئیس امارات متحده هستند.) |
|
نام کشور |
اسپانیا |
|
نام رسمی |
پادشاهی اسپانیا |
|
پایتخت |
مادرید |
|
تأسیس کشور |
قرن پنجم میلادی (سقوط امپراتوری روم)، 1492 (اتحاد شبه جزیره ایبری) |
|
استقلال |
1492: اتحاد امیرنشین‌های ایبری و سقوط ولایات اسلامی اندلس |
|
تأسیس نظام سیاسی |
27/12/1978 (امضای قانون اساسی جدید توسط شاه) |
|
نوع نظام سیاسی |
پادشاهی مشروطه، پارلمانی، چندحزبی، سکولار |
|
رئیس کشور (دوره ریاست/تعداد دوره) |
پادشاه (موروثی، مادام‌العمر) |
|
رئیس دولت (دوره ریاست/ تعداد دوره) |
رئیس دولت (رهبر حزب اکثریت پارلمان با پیشنهاد تشریفاتی پادشاه و آرای مجلس) |
|
قانون اساسی |
31/10/1978: تصویب مجلس، 6/12/1978: تأیید در رفراندوم عمومی، 27/12/1978: امضا توسط پادشاه |
|
تقسیمات کشوری |
17 استان خودگردان، 2 شهر خودمختار |
|
قوة مجریه |
نصب رئیس دولت |
|
قوة مقننه |
دو مجلس قانونگذاری: مجلس ملی (4 سال)، کنگرة نمایندگان (4 سال) |
|
قوة قضاییه |
دیوانعالی |
|
نام کشور |
افغانستان |
|
نام رسمی |
جمهوری اسلامی افغانستان |
|
پایتخت |
کابل |
|
تأسیس کشور |
1747 (اتحاد قبایل پشتون) |
|
استقلال |
8/8/1919 (از نظارت انگلستان بر امور خارجة افغانستان) |
|
تأسیس نظام سیاسی |
26/1/2004 (تصویب قانون اساسی) |
|
نوع نظام سیاسی |
جمهوری اسلامی، ریاستی، چندحزبی |
|
رئیس کشور (دوره ریاست/تعداد دوره) |
رئیس جمهور (حداکثر 2 دوره 4 ساله) |
|
رئیس دولت (دوره ریاست/ تعداد دوره) |
رئیس جمهور (حداکثر 2 دوره 4 ساله) |
|
قانون اساسی |
14/12/2003 تا 4/1/2004:نگارش قانون اساسی، 16/1/2004: امضای قانون اساسی، 26/1/2004: تصویب قانون اساسی |
|
تقسیمات کشوری |
34 ولایت |
|
قوة مجریه |
نصب رییس جمهور با تصویب پارلمان |
|
قوة مقننه |
دو مجلس قانونگذاری: مجلس شیوخ (5 سال، برخی اعضا منصوب رئیس جمهور هستند)، مجلس مردم (5 سال) |
|
قوة قضاییه |
دیوانعالی (9 قاضی منصوب رئیس جمهور با تصویب مجلس مردم برای 10 سال) |
|
نام کشور |
ازبکستان |
|
نام رسمی |
جمهوری ازبکستان |
|
پایتخت |
تاشکنت |
|
تأسیس کشور |
31/8/1991 (تجزیة اتحاد جماهیر شوروی) |
|
استقلال |
31/8/1991 (تجزیة اتحاد جماهیر شوروی) |
|
تأسیس نظام سیاسی |
8/12/1992 (تصویب قانون اساسی) |
|
نوع نظام سیاسی |
جمهوری ریاستی، چندحزبی، سکولار |
|
رئیس کشور (دوره ریاست/تعداد دوره) |
رییس جمهور (حداکثر دو دوره 7 ساله) |
|
رئیس دولت (دوره ریاست/ تعداد دوره) |
نخست وزیر (منصوب رئیس جمهور) |
|
قانون اساسی |
8/12/1992 (تصویب قانون اساسی) |
|
تقسیمات کشوری |
12 استان، یک جمهوری خودمختار و یک شهر |
|
قوة مجریه |
نصب رئیس جمهور (با تصویب مجلس عالی) |
|
قوة مقننه |
دو مجلس قانونگذاری: مجلس عالی (5 سال، برخی نمایندگان منصوب رییس جمهورند)، مجلس قانونگذاری (5 سال) |
|
قوة قضاییه |
دیوانعالی (قضات عالی با پیشنهاد رییس جمهور و تایید مجلس عالی) |
|
نام کشور |
استرالیا |
|
نام رسمی |
مشترک المنافع استرالیا |
|
پایتخت |
کانبرا |
|
تأسیس کشور |
1/1/1901 (استقلال از انگلستان) |
|
استقلال |
1/1/1901(از فدراسیون مستعمرات پادشاهی متحده) |
|
تأسیس نظام سیاسی |
1/1/1901 (اجرای قانون اساسی) |
|
نوع نظام سیاسی |
مشترک‌المنافع پارلمانی فدرال، سکولار |
|
رئیس کشور (دوره ریاست/تعداد دوره) |
فرماندار کل به نمایندگی از پادشاه انگلستان (با نصب پادشاه و پیشنهاد نخست‌وزیر) |
|
رئیس دولت (دوره ریاست/ تعداد دوره) |
نخست وزیر (رهبر حزب اکثریت پارلمان) |
|
قانون اساسی |
9/7/1900 (تصویب قانون اساسی)، 1/1/1901 (اجرای قانون اساسی) |
|
تقسیمات کشوری |
6 ایالت، 2 قلمروی خودمختار، 7 سرزمین وابسته |
|
قوة مجریه |
نمایندگان پارلمان که بنا به انتخاب نخست‌وزیر و سوگند نزد فرماندار کل به عضویت هیئت دولت در می‌آیند. |
|
قوة مقننه |
دو مجلس قانونگذاری: سنا (6 سال برای نمایندگان ایالات، 3 سال برای نمایندگان قلمروها)، مجلس نمایندگان (3 سال) |
|
قوة قضاییه |
دادگاه عالی (رئیس و 6 قاضی عالی منصوب فرماندار کل هستند) |